Click on a word to bring up parses, dictionary entries, and frequency statistics
Quod iam inveterata eademque laudabilis eruditorum consuetudo me hortabatur,
ut
postea,
quam primo meorum progymnasmatum dialogorumque volumini summum fastigium
imposuissem,
deliberarem mecum,
cuinam in aliquo dignitatis et excellentiae
gradu locato,
idipsum inscribere ac donare potissimum oporteret,
eam omnem
deliberationem ab illustri adolescentia tua incisam plane ac sublatam gaudeo,
vehementerque laetor.
Etenim adeo multa,
minimeque levia rationum momenta,
cur sub tuo nomine hoc vigiliarum mearum opusculum,
et hunc primum
perquam mediocris ingenii mei partum in vulgus exire sinerem,
etiam nil tale
volutanti occurrerunt,
ut nisi ore sim durissimo,
animoque longe ingratissimo,
ad alium praeter te,
quantumuis omni genere nobilitatis eminentissimum,
deferre
illum neutiquam possim.
Nam si quis unquam in amplissima familia natus,
proba et
praeclara mentis indole auctus,
domesticis virtutum exemplis abundans,
aliquo
coniunctionis vinculo cum altero colligatus:
postremo,
si quis adhuc extitit,
qui iure suo ab aliis multa exigeret,
cuncta haec in te unum confluxerunt.
Quanquam enim nondum permissa tibi liberius,
ac tuo arbitratu vivendi potestate,
apud familiam nostram beneficia ponere hactenus non potueris,
tamen haud parum
iam in nos tuae voluntatis contulisti,
tuamque erga Collegium nostrum
propensionem satis declaravisti.
Et meruerunt quam optime de nobis parentes tui:
meruerunt aui tui:
meruerunt ambae,
FUGGERORUM nimirum ILSUNGORUMQUE
domus,
unde tu paternam et maternam originem ducis.
Quibus universis atque
singulis cum pro amoris magnitudine,
meritorum vero etiam multitudine pares
agere gratias (
quid enim dicam referre?)
nequeamus,
quis tandem est,
qui non
intelligat,
corum nos minoribus in omne consequentis aeui spatium teneri
obstrictos?
Deinde in nostram disciplinam traditus es a patre,
et traditus ex
florentissima gente vestra primus ante omnes:
certe quidem in hac urbe ac patria
tua:
magnumque Gymnasio Societatis ornamentum addidisti,
quando inter
condiscipulos,
quorum permulti nobiles ac patricii pueri,
velut quoddam lumen
praefulges.
Iam qui nescit,
quam sancta inter Praeceptores et discipulos,
quam
coniuncta necessitudo intercedat,
is se non plus cernere quam pecudem fateatur
necesse est.
In parentum loco Magistri sunt colendi,
et qui ab iis erudiuntur,
vicissim in filiorum loco diligendi.
At tu curae nostrae et institutioni
commendatus,
non unum,
sed multos patres invenisti:
siquidem nos
omnes,
quibus docendae iuventutis est mandata provincia,
ingenium tuum
praeceptis utilissimis et saluberrimis fingere percupimus,
et tanquam filium
certatim amamus,
atque in oculis ferimus:
in spem certam ingredientes,
te
crescentibus annis per semitam a maioribus tuis prius calcatam incessurum,
in
eorumque mores et instituta abiturum,
qui semper optimarum artium cognitionem
cum maximis clarissimisque virtutibus copulaverunt:
ac proinde tantam sibi
posteritatique suae amplitudinem pepererunt,
ut omnium paene gentium oras
nominis vestri gloria famaque peragraverit.
Quid utroque avo tuo ad opinionis
celebritatem commendatius?
aut quibus aliquando civibus fortunatior fuit haec
tam praedicata,
vereque augusta civitas?
Paternus quidem,
ANTONIUS FUGGERUS,
cum
esset a potentissimis Principibus ad amicissimorum numerum adscriptus,
copiis
omnibus circumflueret,
nihilominus tanta moderatione,
tanta modestiain illa sua felicitate enituit,
quanta etiam nunc hominum sermonibus crebro
usurpatur.
Quis eodem aut fuit,
aut esse debuit,
prudentia,
liberalitate,
iustitia,
constantia,
aut ullo demum genere laudis praestantior?
Maternus autem,
GEORGIUS ILSUNGUS,
Eques auratus,
Sueviae Praefectus,
et quatuor Imperatorum
Consiliarius,
quo ardore,
qua animi excelsitate praestitit in propugnando pro
religione Catholica?
Quanta eius apud Principes existimatio et auctoritas?
Quam
magnas ille res,
quanta cum providentia procuravit?
quae morum in illo
integritas?
quae humanarum rerum despicientia?
In nostram porro Societatem
quantam benevolentiam navaverit,
quibus eam officiis coluerit,
dictu est
perdifficile.
Cuius erga nos tam incensi amoris haeredem et successorem,
experti
iam saepe didicimus quem reliquerit:
Annam videlicet filiam suam,
matrem tuam,
praestanti religione erga Deum,
commemorabili beneficentia in egentes,
eximia
humanitate in omnes,
spectatissimam deniqueatque optimam foeminam.
Sed ad clarissimum patrem tuum festinat oratio,
cuius laudes,
quas ex
sincerissimo numinis cultu,
et ex amore ac veneratione Ecclesiae Catholicae,
sacrisque aedibus omni magnificentia exornandis,
et aliis praeterea recte factis
capit egregias,
hoc maiori tibi sunt ornamento,
quo tu illi,
et ille tibi est
sanguinis necessitate coniunctior.
Declaravit is non Augustae solum,
verum etiam
Landspergae,
et alibi,
quem erga nos animum gereret:
nec id verbis tantum
honorificis,
verum etiam donationibus iisdem creberrimis,
iisdem amplissimis:
quam nos liberalitatem colemus,
uti par est,
memoria sempiterna.
At enim non est
in presentia mihi decretum generis tui panegyrim contexere,
cui par nulla potest
reperiri laudatio:
illud tantummodo carptim demonstrandum putavi,
quale tibi a
parentibus et maioribus relictum sit ad virtutis decus invitamentum.
Ac nulla
sane praecepta ad solidum verumque honorem adipiscendum aeque valent,
ut patrum
facinora pulcherrima ante oculos nepotumobversantia:
quorum vitia et
peccata tanto notiora evadunt,
quanto ipsorum parentes et avi in maiore
claritate vixerunt.
Quemadmodum scilicet in purissimo fonte,
et in lucidissimo
speculo minutae sordes atque maculae facilius conspiciuntur.
Tu vero,
GEORGI,
a
parvulo eductus es diligentius,
quam ut hoc tantum malum de te pertimescendum
videatur.
Huc accedit,
quod nec oris tui dignitas,
et egregia totius corporis
conformatio,
quae plerumque futurae probitatis indicium est,
nec perspecta nobis
iam pridem indoles tua tale quidquam timere nos patitur.
Suscipies igitur hanc
primam partem lucubrationum mearum,
tibi multo ante desponsam,
et ea ad
utilitatis tuae fructum aliquem utere:
ut nostris legendis sermonem tuum
cultiorem plenioremque efficias:
et eadem opera ad doctrinam accessionem qualem
qualem adiungas.
Quod ut tu,
tecumque adolescentes,
qui ad Humanitatem
informantur,
possetis,
si minus sum consecutus,
omni tamen contentione,
ut
consequerer,
mihi est elaboratum.
Quemadmodum autem parens tuus
literas ac literatos,
virtuteque condecoratos homines omni gratia,
officio,
charitate semper adhuc complexus est,
et complecti perseverat:
sic tu,
ubi
maturior aetas virum te reddiderit,
eorundem esto praesidium atque perfugium:
nec puta uspiam melius te collocare beneficia.
Nam ut de caelesti remuneratione
taceam,
illi maxime scriptis suis immortalibus nomen tuum ab oblivione et
silentio vindicabunt.
Uale.
E Collegio Societatis IESU,
Augustae,
Kalend.
Decemb.
Anno Domini M.
D.
LXXXUIII.
