Capitulum primum in quo Curtius et Gracchus adolescentes loquuntur.
Personae: Curtius , Gracchus . Curtius.Salve frater! Gracchus.
Grates ago permaximas. Curtius.
Unde tibi iter est? Gracchus.
De Schweinfurt. Curtius.
Quorsum tibi animus est? Gracchus.
Ad urbem Dianae. Curtius.
Quaenam haec urbs, quam tu Dianae urbem appellas ? Gracchus.
Furcifer, he, huiusce urbis nomen fugit, in qua moram habes? Curtius.
Minime, at nostri hanc Herbipolim vocitant. Gracchus.
Iam ipsam eam Dianae urbem appello. Curtius.
Aliena mihi res est nomen nec prius auditum. Dic ergo, optime frater, cur eo nomine appellanda venit? Gracchus.
Dicam. Curtius.
Et otius fiat. Gracchus.
Nam ea in urbe alieno quodam ritu ac gentilium more deam quandam Dianam appellatam suis olim victimis sacrificiisque decorarunt, ac in arce Dianae, quam modo divae virginis Mariae collem appellamus, ab illa ipsa veluti a patrona urbs nomen accepit. Curtius.
Probe narras remque verisimilem. Equidem saepenumero veridica quadam ex vetustissimorum ceperim relatione deam ipsam Dianam a maioribus nostris gentilibus in nostra urbe plurima laude habitam; itidem oratores nostri ad vulgum de Gospirto Franciae Orientalis duce affirmant; sed cur Herbipolim dictam putas, mi Gracchi? Gracchus.
Credo, quod ab herbarum odoriferarum pluralitate; nam in ea ipsa urbe huiuscemodi herbae plurimum habundant. Curtius.
Optime dicis. Gracchus.
Ea a praeceptore meo superioribus ceperim diebus. Curtius.
Quis iter hoc egisse permovit aut quo animo huc profectus es ? Gracchus.
Eo animo, quo adolescentes bonarum artium mercaturam proficisci debent. Curtius.
Eas ipsas in nostra urbe reperies. Gracchus.
Sed ludos puerorum in ea fore urbe plures audio. Curtius.
Recte sane, plures sunt. Gracchus.
Quem inter ceteros optimum praedicas, mi frater? Curtius.
Quem Novum Monasterium appellant. Gracchus.
Ob quas res? Curtius.
Dicam. Nam in eo diligentia praeceptorum ac assiduitate laborum doctiores evadunt adolescentes morumque gravitate erga omnes homines ita praediti sunt, ut nil supra. Gracchus.
Id quidem admodum laudandum probandumque existit. Curtius.
Sic est; etenim illa apud vulgum probantur plurimum suosque gnatos in eum ipsum ludum literarum facile locitant. Gracchus.
Estne alter, mi Curti, ludus puerorum apud vos ? Curtius.
Est revera. Gracchus.
Quo nomine venit nominandus? Curtius.
Hunc ad Summum appellant. Gracchus.
Nomine certe hic ludus maiore laude dignus est quam ludus quem Novum Monasterium dicis. Curtius.
Quo pacto, mi Gracche? Gracchus.
Dicam e vestigio. Curtius.
Fiat. Gracchus.
Nam id quod summum est, nulla alia opus habet virtute ad sui consummationem ac perfectionem. Curtius.
In qua tu summum accipis repraesentatione? Gracchus.
Sic puto, in summo virtutis culmine. Curtius.
Haud ita accipies. Gracchus.
Quonam pacto id fieri debet, dicas. Curtius.
Summum aio in sermone non latino, sed vernaculo: �- non summa doctrina, sed ignorantia, non summa virtute, sed vitio. Gracchus.
Aliena mihi sententiaest. Sed optime frater, nunc quidem fatigatus itinere diversorium petam. Curtius.
Quod igitur intrabis? Gracchus.
Id quidem ad Vulpeculam in Lacu Tartareo appellant. Curtius.
Merito; nam humanus hospes, ipsa quoque hospita haud minore benevolentia existit. Gracchus.
Vale, mi frater! Curtius.
Et tu!
