Ulysses cum in Ogygiam insulam tempestate delatus a Calypsone retineretur.  Decreto a Diis reditu eis in patriam, Minerva in Ithacam profecta, impellit Telemachum, ut ad Nestorem et Menelaum iret sciscitatum de patre, comitemque se praebet peregrinanti.  Mercurius autem a Iove missus ad Callypsonem iubet dimittere Ulyssem.  Ita profectus navi, quam ipse fabricatus erat, opprimitur a tempestate a Neptuno immissa, per quam fracta nave, ipse nudus enatat in insulam Phaeacum, Corcyram.

Ibi a Nausicaa, regis filia, deductus domum patris, Alcinoi, benigneque exceptus, et liberaliter, conviviis, ludis, donis denique, tractatus, narratis erroribus suis, quaeque vidisset, quaeque passus esset, de Ciconibus, Lotophagis, Cyclope, Aeolo, Laestrygonibus, Circe, Necyomantia, Sirenibus, Planctis, bubus Solis, caesis a sociis suis, et tempestate propterea immissa,, per quam illi omnes perissent, ipse solus evasisset ad Ogygiam.

Deducitur tandem navi in Ithacam, monituque Minervae primum adit Eumaeum subulcum.  E quo cognoscit de statu rerum suarum, de Penelopae fide, de procorum iniuriis, Telemachi itinere, et parentibus suis.  Interea Minervae iussu reditum in patriam parat Telemachus, et ipsius consilio adiutus, evadit insidias quas ei proci struxerant.  Primum venit monitu deae ad eundem Eumaeum, ubi, dum abest Eumaeus, missus ad Penelopam, ut de reditu suo nunciret, ei se aperit Ulysses, et monitum, quid et quomodo ageret, domum mittit.

Post cum ipse Ulysses pannis obsitus ab Eumaeo in urbem domumque regiam ductus esset, agnoscitur primum, post viginti annos, ab cane.  A procis autem, a servis suis at ancillis multa perpessus, tandem, semmotis noctu, per absentiam procorum, armis omnibus, procos aggreditur et interficit, prater Phemium cantorem, et Medontem praeconem, omnes impune.  Cum arma iis non essent, quibus resisterent, et fores ab Euryclea, a qua e cicatrice, dum lavatur, agnitus erat, servisque fidelibus, quibus se aperuerat, custodirentur.  Patrata caede, punitisque perfidis et improbis ancillis, et Melanthio caprario, ostendet se primum Penelopae, deinde Laerti patri.  Ithacences vero, duce Eipthe, filio Antinoi, qui inter procos interfectus erat, instructa acie adversus Ulyssem egressi, placantur a Minerva, atque ita pax componitur.